Realisme

Prijs kunstwerk opvragen

Opmerkingen over het realisme in de kunst

De term ‘realisme’ binnen de beeldende kunst wordt vaak gebruikt voor die stijlen, waarbij kunstwerken zo nauwkeurig mogelijk de werkelijkheid proberen weer te geven. Het Realisme was oorspronkelijk een stroming in de 19e eeuw, zowel in de beeldende kunst als in de literatuur. De stroming was het sterkst vertegenwoordigd in Frankrijk rond het midden van de eeuw. Het was in de eerste plaats een reactie op de periode van de romantiek. In de romantische stijl werd immers de werkelijkheid letterlijk geromantiseerd. Beroemde Franse realisten uit de beginperiode zijn Théodore Rousseau, de belangrijkste initiatiefnemer van de ‘School van Barbizon’, en Jean François Millet. Het realisme kreeg in het oeuvre van sommige kunstschilders ook een enigszins politiek gekleurde component. Verschillende van hen lieten onverbloemd de armoede van hun tijd zien, aanhakend bij het opkomend marxisme in hun tijd.

Onderwerpen van realistische schilderkunst zijn onder meer het stilleven, het landschap, het interieur en het portret. In de recente kunstgeschiedenis in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw waren fotorealisme, hyperrealisme en superrealisme voorbeelden van realistische tendensen in de kunst. Maar hoe realistisch is een schilderij nu werkelijk? Elke beschouwer van realistische schilderkunst zou zich toch moeten realiseren dat het realistisch verbeelden van de werkelijkheid in alle gevallen op illusie en gezichtsbedrog is gebaseerd. De kunstschilder wil immers de driedimensionaal bepaalde ruimte van de wereld om ons heen zo exact mogelijk weergeven op een tweedimensionaal vlak.

Surrealisme en Magisch realisme

Naast het voorafgaande is er nog eens de moeilijk te beantwoorden filosofische vraag ‘Wat is de werkelijkheid?’ Kunnen droombeelden niet ook heel ‘werkelijk’ zijn. Menigeen, die ’s ochtends wakker wordt, kan precies vertellen, tot in het kleinste detail, wat in zijn droom is gebeurd. Hij of zij weet precies hoe zijn droomwereld er uit zag. Het leek zeer echt, zeer realistisch. Deze gedroomde wereld wordt in de hedendaagse kunst door veel kunstenaars als uitgangspunt van hun kunst genomen. Ze scheppen een wereld van verhalen, dromen, visioenen en sprookjes. Meestal wordt dit weergegeven in een stijl, die levensecht overkomt. De voorstellingen zijn heel geloofwaardig, bijna realistisch. In de recente en moderne kunstgeschiedenis zijn er steeds weer stijlen en stromingen opgekomen, waarin juist de fantastische droomwerkelijkheid het onderwerp van schilderkunst en beeldhouwkunst was. Te denken valt hier aan de kunststromingen van het symbolisme, het surrealisme en het magisch realisme.

Vormen van realisme bij Galerie Beeldkracht

Bij Galerie Beeldkracht is veel werk te zien van kunstenaars die werken in een realistische stijl, of dit nou gebaseerd is op de waarneming of op een gedroomde werkelijkheid. Van Anna M. Bernardina en Jan van ’t Hoff worden realistische stillevens in olieverf getoond, van Laurens Boersma realistische landschappen. Magische realistisch en surreëel werk in de collectie is onder meer van de hand van Michael Parkes, Boris Shapiro, Annemarie Petri en Leon Keer.

Terug naar boven